-:- یادداشت های سیاسی -:-

نظریه تصمیم گیری وبازی ها

ب- نظریه بازیها:

استفاده از این نظریه از لحاظ تاریخی به دوران جنگ سرد برمی گردد چون نیاز به پیش بینی رفتار ها احساس می شده است. فرض در این نظریه این است که کنشگران عقلانی هستند. در این نوع نظریه فرض بر وجود رابطه ای دوطرفه است همینطور مساله برد وباخت مطرح می شود.از نظریه پردازان مهم این نظریه میتوان به « شوبیک ، اسنایدر ،شیلینگ ومورگن استرین » اشاره کرد.این نظریه «مثل نظریه احتمالات در شکل ناب خود شاخه ای از ریاضیات است که ابتدا در بازی های شانسی به کار رفته وتنها اخیرا به عرصه رفتار های اجتماعی(وسیاست)راه یافته است.»(دویچ:725)عناصر هر بازی را بازیکنان، کسب پیروزی، پرداخت هاو قواعد،شرایط اطلاعاتی، محیط کلی، وفعل وانفعالات بازی شامل میشود.نظریه بازی ها بر اساس«اصل هزینه-فایده استوار است» در واقع این نظریه «طرح کلی از استراتژی ها، تصمیمات استراتژی را معرفی می کند.»(قوام:258-237)

سه قاعده مهم در این نظریه وجود دارد 1.بازی با حاصل جمع صفریعنی برد یک بازیکن باخت دیگری را به همراه دارد.2.بازی با حاصل جمع غیر صفرکه در آن«جمع جبری امتیازات بازیکنان لزوما نباید صفر باشد» (فالتزگرافت:777) و3.بازی با حاصل جمع متغیر یامضاعف  است«در این بازی تنها تعارض بر سر منافع بازیگران وجود ندارد بلکه بازیگران می توانند بر پایه استراتژی های انتخابی خود بر سرنوشت جبری مبادلات بین خود اثر بگذارند.»(سیف زاده:196)

\در نظریه بازی ها از ماتریس پیامد ها نیز استفاده می شود که به شکل یک مستطیل رسم میشود ودر آن استراتژی های بازیکنانتبیین می شود در اینجاست که از اصطلاح «کمینه وبیشینه ارزش های موجودوهمچنین کمترین بیشینه استفاده می شود»(فالتزگرافت:781)به این معنی که کمترین چیزی که یک طرف می بازد با کمترین چیزی که طرف مقابل به دست می آورد در یک نقطه به هم می رسد.از جمله بازی ها برای نمونه میتوان به بازی شکار گوزن وبازی معمای زندانی وبزدل اشاره کرد.

ج- شباهت های نظریه بازی ها وتصمیم گیری :

_ هر دو در حوزه سیاست خارجی  به کار برده می شوند.

_ هر دو بیشتر در زمان های بحران و برای مدیریت بحران استفاده می شوند.

_ هر دو زمانی مهم جلوه می کنند که می خواهیم چیزی را پیش بینی کنیم وبرای تصمیم گیری بهتر در سیاست گذاری ها استفاده می شوند.

_ در هر دو فرض بر عقلانی بودن کنشگران بین المللی است.

_ نظریه پردازان هر دو نظریه کمابیش معتقدند که در انتخاب تصمیم ها و بازیهانمی توان به عقلانیت کامل ودر نتیجه بیشترین سودرسید بنابرین بر حداقل سود اکتفا می شود.

و-نتیجه گیری:

*بررسی نقش مکملی این دو نظریه:

_ «نظریه بازیها شکل تخصصی و ریاضی شده الگوی بازیگر خردمند در نظریه های تصمیم گیری می باشد » (سیف زاده :191)

_ در تصمیم گیری برای حل کردن مسئله ای اگر تصمیم گیرندگان بیش از یک نفر باشند ودر عین حال منافع متضادی نیز داشته باشند در اینجا از نظریه بازیها استفاده می شود.

_در همه بازی ها نهایتا سیاست گذاران باید تصمیم بهتر را بگیرند که کمترین ضرر را کنند بنابراین باید از مدل های تصمیم گیری بهره گیرند.

_ می توان اذعان کرد که نظریه بازی ها همان نظریه تصمیم گیری است اما به شکل هندسی وماتریسی بازخوانی شده است.

منابع:

1.دوئرتی،جیمز؛فالتزگرافت،رابرت.نظریه های متعارض در روابط بین الملل .ترجمه علیرضا طیب ووحید بزرگی.تهران:قومس، 1372.

2.دویچ،کارل(ودیگران).نظریه های روابط بین الملل .ج2.ترجمه وحید بزرگی.تهران:جهاد دانشگاهی،1375

3.سیف زاده ،حسین. نظریه پردازی در روابط بین الملل،مبانی وقالب های فکری .تهران:سمت،1381.

4.قوام،سید عبدالعلی. روابط بین الملل،نظریه ها ورویکرد ها .تهران: سمت،1388.

*پایان*

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم تیر 1391ساعت 7:41  توسط دانشجوی ارشد روابط بین الملل  |